Cinema

Een vrouw die haar echtgenoot neerschiet met een tweeloop omwille van overspel. Het is het laatste beeld van deze "La Peau Douce" (in het Engels klinkt al wat banaler: "The Soft Skin" - 't zou zomaar een reclame kunnen zijn voor Dove).

Nu kende ik de regisseur Truffaut vooral van speelse films à la "Tirez sur le pianiste". Dit is echter een oefening om het "mechanisme" (ik schrijf het nogal onbehouwen neer, sorry daarvoor) achter het burgerlijke huwelijk bloot te leggen.

Pierre heeft àlles: een vrouw, een dochter, een appartement, succes in zijn schrijverij - maar waarom kijkt hij dan op zo'n geniepig subtiele manier naar de voeten van de airhostess op het vliegtuig naar Portugal?

Hij maakt contact met haar en eindigt met haar in de slaapkamer. Hij denkt een intensere vorm van liefde gevonden te hebben. Maar ergens verwart hij liefde met zijn eigen persoonlijke fantasieën.

Wanneer ze onderweg zijn naar Reims (voor een lokale culturele avond, maakte Pierre zijn vrouw wijs) is er een sequentie waar Truffaut Pierre's zogenaamde "liefde" genadeloos doorprikt. Pierre vindt het namelijk niet zo aangenaam dat zijn liefje een jeans draagt.

"Ik zie je liever in een korte rok."

Bij een tankstop wisselt ze van jeans naar een korte rok en - hopakee - daar is de glimlach van Pierre terug.

En Truffaut gaat verder dan dat. Aangekomen in Reims betrekken ze een hotelkamer. Je ziet Pierre rusteloos over- en weer rijden naar zijn culturele vrienden, de pantywinkel (want het liefje wou nu eenmaal die panty's) en de eigenlijke vriendin zelf. Nogal ontluisterend - want je ziet een man die als een evenwichtskunstenaar het bedrog probeert in stand te houden. Terwijl je ziet dat Pierre in de omgang een man is die vooral niemand voor het hoofd wil stoten. Netjes en correct - zo is Pierre.

Uiteindelijk komt de echtscheiding met Pierre's vrouw er toch. Loopt de relatie met het vriendinnetje spaak ("Je deed er goed aan me snel te veroveren."), want de wederzijdse seksuele aantrekkingskracht blijkt niet de basis voor een evenwichtige relatie. Pierre eindigt met niets en wordt uiteindelijk genadeloos "gestraft" door zijn vrouw.

Merkwaardige film voor Truffaut. Nogal rechttoe-rechtaan, geen spielereien - maar een heus portret van een man die liefde verwart met het najagen van de eigen seksuele fantasie.

Dit is geen spectaculaire film, spanning is er ook al niet te vinden. En ik kan ergens best begrijpen waarom het verzamelde filmjournaille deze film unaniem afkraakte. En toch ...

Wat is het toch met die films van Wim Wenders? Je hoort vaak het woord "pseudo-intellectueel" vallen ... maar tot nu toe heb ik nooit begrepen waarom die term geassocieerd wordt met Wenders. Ja - akkoord: zijn film "Der Stand der Dinge" begreep ik helemaal niet. Maar het gebeurt wel vaker dat ik dingen niet vat.

Wat ik me wel herinner is dat ik als kind een fragment zag uit een film waar een vader en een zoon elk aan een andere kant van de weg wandelen. Van elkaar verwijderd ... en toch weer niet. Want ze wandelen alle twee op dezelfde manier.

Jaren later huurde ik "Paris Texas" (omwille van die titel) en zag ik de bewuste sequentie terug ... bleek een film te zijn van Wim Wenders. Toevallig genoeg zond Arte in die bewuste periode een hele hoop Wenders-films uit: van het voor mij onbegrijpelijke "Der stand Der Dinge" over de roadmovies als "Alice in den Städten" en "Im Lauf der Zeit" tot de (merkwaardige) vriendschapsfilm "Der D/A Freund".

Er trok mij iets aan die films ... maar tot voor kort had ik eigenlijk geen idee wat het nu exact was. Tot ik recent hoorde van de Japanse term hyohakusho - iemand die zonder doel op reis is. En dat is het 'em net - de meeste personage van Wenders wandelen rond. Zijn ze verdwaasd? Hebben ze iets meegemaakt? Je weet het niet echt. Wat je wel als kijker denkt te weten - al de personages bij Wenders missen iets.

Bij aanvang van "Paris Texas" zie je Travis (het hoofdpersonage) door de woestijn wandelen ... hier in "Don't come Knocking" beweegt het hoofdpersonage zich per paard door een soort prairie. Alweer die vraag: wie is die vent en voor wat is hij op de vlucht?

De man in "Don't come knocking" blijkt een filmacteur die naar het einde van zijn carrière toe hinkt: (f)lauwe B-films, jonge gewillige vrouwen, ... kortom: een wandelend Hollywood-cliché. Maar hij is ergens naar op weg: zijn moeder.

Achterna gezeten door een soort bounty hunter van de filmmaatschappij (een contract verbreken kost nu eenmaal geld - zeker in de filmbusiness) weet hij zijn moeder te bereiken. Die vraagt:

"Al die slechte dingen in ze in de krant schrijven over jou, is dat waar?"

"Neen, ma - dat is niet waar"

Het is wel waar. Maar moeder maalt daar niet om. Haar zoon - daar draait het om. Wenders brengt dat (naar mijn gevoel) heel mooi in beeld: je ziet hoe Howard Spence zich eerst bevindt in het huis van zijn moeder. Het licht in huis is een combinatie van wit en geel.

"Ik ga even een luchtje scheppen, ma!"

En vervolgens zie je Spence binnenwandelen in een casino. Het licht in het casino laat zich bekijken als een ontplofte caran d'ache-kleurendoos: het prikkelt continu de zintuigen. Zorgt voor een overload. Het contrast met het wit en geel laat zich voelen. Spence verliest de controle - geeft een politieagent een paar rake hengsten rond de oren.

De dag erna wordt Spence als een dertienjarige kapoen terug aan huis afgeleverd door de politie ... ma zegt opnieuw niets. Maar op de ontbijttafel staat een glas fruitsap, een vers gebakken ei - en een mandje vol (ongetwijfeld) ovenvers brood. Allemaal voor Spence.

Zijn moeder vertelt hem tijdens dat bewuste ontbijt van een meisje in Montana die haar dertig jaar geleden opbelde over haar zwangerschap. Spence valt van zijn stoel ... daar wist-ie niet van.

Hij vertrekt in de auto van zijn vader (die moeder al die tijd bewaarde in de garage) ... Daar aangekomen ontmoet hij zijn zoon, zijn dochter en het meisje dat hij dertig jaar geleden achterliet (die de moeder is van zijn zoon).

"Dus je hebt hem geneukt".

rolt uit de mond van de zoon kort na de ontmoeting met zijn vader. Alweer weet Wenders het effect van dat woord "neuken" te registreren op het gezicht van de moeder. Voor hetzelfde geld zou de moeder een litanie kunnen afsteken over "passie" en "ware liefde". Heel dure woorden zijn dat .

Maar neen - niets van dat alles. De blik van de moeder toont verachting voor het woord "neuken". Het is een woord dat suggereert dat haar zoon het resultaat was van een avondje wild gerampetamp - het resultaat van
een vlaag van zinsverbijstering. Je ziet in de blik de moeder de walging van dat idee. Neen, zo zit zij niet in elkaar. Zij gelooft in iets anders - in iets waarop de tijd geen vat kan krijgen.

Maar de zoon wil het niet weten - verward door de vaderfiguur die plots opduikt.

Dat "iets" anders laat zich bijvoorbeeld zien bij de moeder van Howard Spence. Wanneer de "bountyhunter" aan klopt bij haar om informatie in te winnen over Howard - vraagt zij:

"Wil je naar binnen komen voor melk en koekjes?"

"Wat bedoelt u?"

"Wel - koekjes. Met speculoos. En een glas melk"


Heel normaal in de ogen van de moeder, koekjes en melk aanbieden aan een vreemdeling. Nu lijkt dat allemaal heel banaal - maar zoals Morrissey het ooit zong: "It takes strength to be gentle & kind" - en de vrouwen bij Wenders kunnen dat. Ze zijn sterker dan Rambo, Bruce Willis en Jean-Claude Vandamme te samen. Omdat ze in dat "iets" geloven - dat tijd overstijgt.

Nog 'ns - dit is geen film waarbij u zal stamelen: "wwwwat was dat?" Maar het is wel een film waarin de hyohakusha zich realiseert dat de reis een vlucht was. Je weet pas wat je hebt, wanneer je het verliest. Of: je moet verliezen om te weten hoe rijk je eigenlijk wel bent.

Het voelt een beetje stom aan. Een film bekijken van twee uur en een half bekijken om vooral het gelach van een bende desperado's te onthouden.

Meestal ben ik de eerste die roept: "Wat een goedkope truc om de emoties van de kijker te bespelen" - weet je wat? The Wild Bunch zit er eivol mee.

Van de goudstukken die Pike schenkt aan de arme prostituee met haar baby tot het zinnetje "I hate to see that" wanneer ze hun Mexicaanse collega desperado aan de achteras van een wagen zien hangen.

Visueel valt er eigenlijk ook al niets te beleven. Sommige shots duren zo tergend lang dat je denkt: "Weet je wat? Ik ga me een eitje bakken".

En toch - toch - werkt de film bij mij. Het is dat thema van de vriendschap tussen de desperado's dat me in de film binnen trok.

Wanneer ze bij een eerste overval slechts een paar metalen koppelingen weten buit te maken - foeteren ze eerst er op los: 't is uw schuld, nee - 't is de uwe. En plots schieten ze in een onbedaarlijke lach. Waarom gaan die nu lachen? Hun overval is mislukt en toch schieten ze in een lach - wat voor een malle bende is me dat?

Voor die lach plaatsvindt zijn er al een hoop mensen aan flarden geknald. Als betroffen het flodders, lappenpoppen. De bloederige schietpartijen worden afgewerkt tegen een tempo waarbij Tarantino zou denken "Is dit er niet een beetje over?"

Maar de doden blijven vallen. Nergens wordt ook een poging ondernomen om dat geweld te duiden. Het is er gewoon. Punt uit.

De wereld is wreed maar de vriendschap is echt. Ik zei 't al: een goedkope truc - maar die werken soms het best :)

Wat is dat toch met Herzog? Films maken over mannen die boten over heuvels willen tillen ("Fitzcarraldo"), over natuurliefhebbers die opgepeuzeld worden door hun geliefde grizzlyberen ("Grizzly Man") en dan is er dit.

"Bad Lieutenant" lijkt op een soort omgekeerde Clint Eastwood-film. Nicolas Cage snuift, gokt, misbruikt vrouwen. Och, hoor ik u denken - de gemiddelde man dus. Klein verschil: Cage is politieinspecteur, wat de zaken net iets gecompliceerder maakt.

Cage is zo'n acteur met een janushoofd: je zag hem als tedere geliefde van Cher in "Moonstruck", maar evenwel als losgeslagen, vechtgrage loverboy in "Wild at heart" of als melancholische ambulancier in "Bringing out the dead". De man kan wat kanten uit.

Hier zet hij dus een gigantisch uitvergrote foute politieagent neer. Herzog houdt het ook verre van subtiel: er wordt al eens een lijk weggegooid in de Mississippi al betrof het een zak bedorven aardappelen. Hij transformeert New Orleans in Sodom & Gomorra.

"Shoot 'em again"

"Why?"

"His soul is still dancing"

Dat soort situaties en dialogen komen meer voor in "Bad Lieutenant". Er wordt gehallucineerd over krokodillen en leguanen, casual sex is omnipresent. Méér - méér - méér, zo over the top is deze film.

Maar de drijvende kracht achter deze dolgedraaide prent blijft toch Nicolas Cage. Hologig, bleek vertolkt hij simpelweg waanzin.

Zijn personage is gekte. Net zoals deze film :)

Esthetiek. A single man is ervan doordrongen. Van de Mercedes 220S coupé, over het kapsel van Julianne Moore tot de pen van professor George. Alles lijkt crisp tot in het kwadraat.

Het geeft de film iets fragiel mee. Want is netheid, schoonheid en orde vaak niets anders dan een vorm van controle over chaos?

"Zie dat je door de dag raakt."

George staat voor de spiegel. Er is hem iets ontglipt: zijn andere ik, zijn partner - omgekomen bij een crash. Hij is gereduceerd van iemand tot iets.

Tom Ford onderstreept nergens het leed van George. De stiltes die vallen zijn (hoe raar ook uitgedrukt door mij) geprononceerde stiltes. Ze uiten zich door het bijna maniakaal ordenen van sleutel op een tafel. Controle over een willekeurige wereld, zeg maar.

Het zorgt ervoor dat A Single Man me de indruk gaf van een statische prent. Nu weet ik best dat het woord "statisch" nogal een negatieve bijbetekenis in zich meedraagt - maar daarop doel ik niet.

Misschien wou Tom Ford het verdriet van George iets monolithisch, iets slepends meegeven. Je ziet het ook in het kleurenpalet van "A single man" - dat subtiel verschiet wanneer George iets ontwaart wat hem ontroert. Wat hem even wég drijft van het verdriet dat hij in zich draagt.

We kijken uit naar de volgende prent van Tom Ford.

In Frankrijk gingen al twee miljoen mensen kijken naar de film Des hommes et des dieux. In ons land steeg het aantal kijkers de voorbije weken gestaag naar honderdduizend.
-Bron

"Kortom, de film toont het beste van wat het christendom te bieden heeft. En dat spreekt aan."

Ligt het aan mij of slaan kerk-liederen op niks? Talloze keren vroeg ik me af waar ze dit vandaan halen.

De onvoorwaardelijke toewijding, het doorzettingsvermogen, de band tussen de monniken, de laatste wandeling in de bergen worden allemaal mooi in beeld gebracht. "Mooi", maar er ontbreekt gewoon iets naar mijn gevoel. De film probeerde ergens misschien nog goed aan te tonen dat moslims en christenen mooi in harmonie kunnen leven en delen, althans in deze "moeilijkere" context, want volgens mij doen ze dit toch ook gewoon in Deinze, Eke, Brugge, Brussel, Basel, Londen,... Misschien een stompzinnige opmerking, maar net als de flauwe mop die ik maakte tijdens de film waar ik de slappe lach kreeg en blijkbaar ook het filmgenot (van minstens) één mede-toeschouwster leek te verpesten geef ik er eigenlijk amper om.

"Alors, ça suffit"
"Mevrouw, u kan de boom in" (dacht ik)

Of zoals mijn collega het eens mooi verwoordde bij zeikende klanten over muziek in het restaurant:

"Het brengt werkelijk de zaak naar beneden"
"Zeg, kus mijn kloten"

Mensen die azijn pissen met dat superioriteitsgevoel, het blijft een geweldig grappig fenomeen.

De film begint mooi met een schets van het sobere en vredevolle leven van de monniken in het Algerijnse Tibhirine. In problematische tijden leven de acht "broeders" voor één doel namelijk het helpen van de dorpsgemeenschap. Op één avond wanneer een groep terroristen wat schaarse medicijnen willen voor drie gewonden begint de heisa. "Komen ze terug om de verzorging op te eisen?", "Zijn de monniken wel nog in veiligheid?", "Is bescherming van het leger nodig?", "Wat doen we nu, waarom zijn we überhaupt hier?", allemaal vragen die aan bod komen, alleen zat hier véél meer in.

Naar mijn gevoel verliest de film zich teveel in de kerk-liederen, de eindeloze discussie (die uiteindelijk abrupt wordt beëindigd), het bij momenten teveel willen tonen. De diepzinnigheid en het menselijke gehalte zijn ruimschoots aanwezig maar wisten me om de een of andere reden niet te raken. Ligt het aan het feit dat dit een ver-van-mijn-bed-show is? Het kan. "In Bruges" kon me anders eigenlijk even weinig boeien. Misschien ga ik het later nog eens proberen.

"Als historicus: vergeleken met het rauwe, waargebeurde verhaal wordt er soms met de historische feiten gegoocheld." - Jammer, jammer.

"L'imagination au pouvoir" (de verbeelding aan de macht) (voor de zekerheid toch maar 'ns opgezocht via het internet, want voor ik het weet schrijf ik een fout tegen het Frans :) - de slogan waarmee de Franse revolutie in '68 werd verkocht.

Hoe komt het dan toch dat in een film die in de sfeer van '68 baadt verbeelding ver te zoeken is?

Een Amerikaan trekt naar Frankrijk om er zich te bekwamen in het filmvak, ontmoet er een Parijse broer en zus - die evenzeer into film zijn als de protagonist van de prent. Trekt bij hen in - wat na verloop van tijd uitmondt in seksueel getinte spelletjes.

Ze imiteren films (zo lopen ze in galop door het Louvre - kwestie om die ene scène van Bande à Part van Godard na te spelen), citeren uit films - spelen emoties na uit films. Maar wie zijn die broer en zus nu écht?

Alletwee koketteren ze met Mao, maar ze overleven op cheques van vaderlief. Ze haten hun burgerlijke leven, maar drinken wel een "interessant wijntje" als Chateau Lafitte uit 1959. Waarschijnlijk revolteren ze tegen iets - de vraag is alleen: tegen wàt? Je komt het nergens te weten. Revolteren ze misschien tegen zichzelf?

Waarom zo weinig verbeelding in een film over de verbeelding? En waarom zo veel verwondering in een film over iets futiels als een strandvakantie in het onoogelijke Saint-Marc-Sur-Mer?

Vorige week zag ik voor de derde keer "Les Vacances de Monsieur Hulot" van Jacques Tati. Een ronduit schattige (nooit gedacht dat ik dat woord ooit ging typen) film over hoe je gebeurtenissen kunt bekijken vanuit twee hoeken. Dat nooit iets volledig triest of nooit iets volledig happy is (sorry voor de ongelukkige manier van uitdrukken).

Het draait hem bij Tati (enfin, dat denk ik toch) niet om "ontregeling voor de ontregeling" maar om de ontregeling die plaatsvindt in onze dagdagelijkse realiteit - maar die we niet opmerken, omdat we denken dat het "zo hoort".

Dat hoeft helemaal geen dramatische proporties aan te nemen - Tati zoekt de ontregeling in het anekdotische.

Neem nu het fenomeen van "het vesthoofdkussen" in de trein. Tijdens de winter gebeurt het al eens dat mensen met dikke vesten plaatsnemen in de trein voor een lange treinrit. Na een uurtje of zo worden sommige mensen moe, vouwen ze hun vest op - waardoor de vest plots een hoofdkussen wordt. Dat is ontzettend grappig op een niet-bedoelde manier. Net zoals je een wasmachine kunt zien als een ontzettend grote notenkraker. Om het eens met filosofie uit de low-budget rekken van de Lidl te zeggen: de dingen zijn niet wat we zijn - ze zijn wat wij willen dat ze zijn.

"Hey - vuile hoere!"

"Ge zijt zelf den zeune van een vuile hoere!"

Zomaar een gemiddelde dialoog uit "Roma" van Fellini. Wat is dit eigenlijk voor film? Een ode aan Rome in al zijn vitale vulgariteit?

Zowat halverwege de film duikt Fellini zowaar zelf op om wat duiding te geven aan de film tijdens een interview:

"Meneer Fellini - waarom duiken er toch zoveel freaks op in uw films? Waarom bent u zo plat? U maakt de Italiaanse samenleving belachelijk"

"Ach - een mens moet zich voordoen zoals hij is."

Een moment van would-be reflectie in Roma? Een serieus statement van Fellini? Ik denk het niet - want Roma ontsnapt aan iedere vorm van rechtlijnige logica.

En eigenlijk is het weigeren van die logica erg logisch. Hoe kun je nu immers een portret maken van een stad? Is de stad niet altijd chaotisch? Lopen mensen daar niet rond als mieren op een hete plaat?

Het lijkt mij een onbegonnen werk om hier naar een verhaal te zoeken - het lijken mij eerder indrukken van een stad.

Je ziet mensen op straat met een gigantische eetlust dineren, mannen die prostituees bezoeken, mensen die elkaar platdrukken om toch maar een glimp van de nieuwste film op te vangen, op de autosnelweg wandelt er een paard tussen de eindeloze stroom auto's, een groep leerlingen krijgt per toeval een eerste beeld van een naakte vrouw te zien ("Niet kijken, kinderen - 't is de duivel"), ...

Ondertussen springt de film heen en weer tussen de jaren '40 (de periode waarin de student Fellini Rome ontdekte als student) en de jaren '70 (waarin de filmer Fellini probeert een portret te maken van de stad) - een duidelijk onderscheid wordt er niet gemaakt - postmodernisten zouden hierin waarschijnlijk een duidelijke statement herkennen.

Gelukkig hebben we het hier over Fellini - waarbij de combinatie statement-Fellini even logisch is als o, ik zeg maar wat: luchtigheid-Wagner.

Een constante in het werk van Fellini zou kunnen zijn: een afkeer van gezag. Of het de kerk, een leraar of politie is - Fellini haalt het onderuit. De verbeelding aan de macht.